Τρίτη 21 Μαΐου 2013
Δευτέρα 20 Μαΐου 2013
Σχετικά με την αντικατάσταση των φωτιστικών ιστών στο λιμάνι Ναυπάκτου
Η αναγκαιότητα της
οργάνωσης και λειτουργίας του ιστορικού κέντρου της Πόλης μας θεωρούμε ότι είναι
επιβεβλημένη για την διατήρηση και ανάδειξη των ιστορικών και πολιτιστικών
στοιχείων που εκφράζουν την αρχιτεκτονική μας κληρονομιά .
Η δημιουργία τυπολογίας
υλικών στο αστικό περιβάλλον και ειδικά στο ιστορικό κέντρο της Πόλης μας , όπως
έχουμε επισημάνει κατ/ επανάληψη, αποδεικνύεται για μια ακόμη φορά επιτακτική
ανάγκη.
Δεν επιζητούμε σε καμία
περίπτωση δικαίωση, αλλά δυστυχώς γίναμε
μάρτυρες της αντικατάστασης των στύλων φωτισμού περιμετρικά του Λιμανιού από
νέες κατασκευές, με αισθητική που δεν συνάδει με τον χώρο που έχουν
τοποθετηθεί.
Η μορφή των αποτελεί παραφωνία τόσο ως προς το
ύψος και ως προς το σχήμα σε σχέση με το σύνολο του Χώρου αλλά και των υπολοίπων
υφισταμένων φωτιστικών σωμάτων .Δεν έχουν καμία σχέση εμφανισιακά με τους
στύλους κλασσικής μορφής που φώτιζαν το χώρο από το 1972 ως σήμερα και
προπάντων κανένα παραδοσιακό στοιχείο που θα τους "έδενε" με το χώρο
που εξυπηρετούν.
Εύλογη λοιπόν η απορία μας γιατί σε έναν
τόσο συγκεντρωμένο χώρο είναι ορατά ένα "μωσαϊκό" φωτιστικών
αντί μίας προφανούς ομοιογένειας.
Όσον αφορά τον χώρο
του ιστορικού κέντρου της Πόλης μας και στην προκειμένη περίπτωση την περιοχή
του Ενετικού λιμανιού, έχουμε επανειλημμένα επισημάνει την ανάγκη για
παρεμβάσεις συνολικού χαρακτήρα, οι οποίες θα διαφυλάττουν την ιστορικότητα και
την αισθητική του χώρου , με απώτερο στόχο την ομοιογένεια και την αρμονία της
περιοχής και που θα είναι προϊόν αρχιτεκτονικού
διαγωνισμού ή επιστημονικών ημερίδων.
Τετάρτη 15 Μαΐου 2013
ΤΣΜΕΔΕ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ
ΤΣΜΕΔΕ
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
ΠΡΟΕΔΡΟΥ
Μετά από διαλογική συζήτηση των
μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΤΑΑ στην
228/29-4-2013
συνεδρίαση σχετικά με τις
ασφαλιστικές εισφορές, λήφθηκε η παρακάτω
απόφαση:
Αναστέλλεται η εφαρμογή της
διάταξης περί αυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές, μέχρι την
έκδοση
απόφασης του ΣτΕ επί της σχετικής
προσφυγής του ΤΕΕ, και με ύψος εισφορών προ της εφαρμογής
των
αυξήσεων των εν λόγω διατάξεων και
προκειμένου να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος αποστολής
νέων
ειδοποιητηρίων παρατείνεται κατά
δύο μήνες η καταληκτική ημερομηνία της πληρωμής των
ασφαλιστικών
εισφορών και συγκεκριμένα έως
30/6/2013.
Οι ασφαλισμένοι του Ταμείου,
προκειμένου να τακτοποιήσουν τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις,
σύμφωνα
με την παραπάνω απόφαση, μπορούν
να απευθύνονται στα ταμεία του Κεντρικού ΤΣΜΕΔΕ καθώς και στα ταμεία των
περιφερειακών Τμημάτων.
Κυριακή 12 Μαΐου 2013
Ευκολότερη η έκδοση άδειας οικοδομής
Πηγή:http://www.ered.gr/gr/newInside.php?art=27203
Η έκδοση οικοδομικής άδειας σε μια και μόνο εβδομάδα, με παράλληλη μεταφορά του μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης στον μελετητή μηχανικό θα είναι εφικτή από το Φθινόπωρο.
Ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ, Σταύρος Καλαφάτης, υπέγραψε σήμερα τροπολογία, σε σχέδιο Νόμου που κατατίθεται στη Βουλή από το Υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών και Μεταφορών.
Ειδικότερα:
Ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ, Σταύρος Καλαφάτης, υπέγραψε σήμερα τροπολογία, σε σχέδιο Νόμου που κατατίθεται στη Βουλή από το Υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών και Μεταφορών.
Ειδικότερα:
- Η μελέτη ενεργητικής πυροπροστασίας συντάσσεται από τον υπεύθυνο μηχανικό και θεσπίζεται η ευθύνη του για την υποβολή και τήρηση όλων των σχετικών κανονισμών. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία θα ελέγχει την υλοποίηση των μέτρων πυροπροστασίας και όχι τη μελέτη κατά το στάδιο της έκδοσης άδειας δόμησης, μειώνοντας έτσι τη γραφειοκρατία και το χρόνο εξυπηρέτησης, απελευθερώνοντας ταυτόχρονα προσωπικό για το ουσιαστικό κομμάτι του ελέγχου.
- Η Αστυνομική Αρχή θα ενημερώνεται για τα στοιχεία της πράξης έγκρισης δόμησης και του εκτελούντος το έργο, σύμφωνα με συγκεκριμένο υπόδειγμα, αντί της μέχρι σήμερα αυτοπρόσωπης παρουσίας και θεώρησης όλων των στοιχείων από Αστυνομική Αρχή. Προβλέπεται επίσης, ότι με την έναρξη της ηλεκτρονικής διαδικασίας της Ταυτότητας Κτιρίου η ενημέρωση της Αστυνομικής Αρχής θα γίνεται ηλεκτρονικά.
- Όσες μελέτες για κτιριακό έργο δεν εγκρίνονται από τις Υπηρεσίες Δόμησης, θα μπορούν, μέχρι την έναρξη εφαρμογής της ηλεκτρονικής διαδικασίας, να υποβάλλονται σε ψηφιακή μορφή με συμπυκνωμένο ψηφιακό δίσκο (CD), συνοδευόμενο από υπεύθυνη δήλωση του Μηχανικού για το περιεχόμενό του, οι οποίες θα αποθηκεύονται ηλεκτρονικά σε ειδικό ηλεκτρονικό μητρώο.
- Ομογενοποιούνται οι διατάξεις που αφορούν τα στοιχεία των πιστοποιητικών ενεργειακής απόδοσης κτιρίων, με τα στοιχεία της ταυτότητας κτιρίου.
Όσον αφορά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, για έργα ή δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από Διαρθρωτικά Ταμεία και προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνονται ρυθμίσεις που διασφαλίζουν τη μείωση του απαιτούμενου χρόνου για τη σύνταξη Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, ή την απόφαση απόρριψης από την αρμόδια περιβαλλοντική αρχή, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων δημόσιων φορέων.
Το πράσινο κουτί
Η ταυτότητα του κτηρίου αποτελεί μέρος της προσπάθειας που επιχειρεί το ΥΠΕΚΑ να καταγράψει και να μετρήσει το υφιστάμενο κτηριακό απόθεμα, που ήδη ξεκίνησε με την ηλεκτρονική υποβολή φακέλου για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων.
Η ηλεκτρονική βάση δεδομένων θα αποκαλύψει το πραγματικό μέγεθος της αυθαίρετης δόμησης ανά Περιφέρεια, έτσι ώστε να απομείνει ένα ελεγχόμενο ποσοστό ακινήτων που δεν θα μπορεί να ενταχθεί στο νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθείται στη Βουλή, μετά την αρνητική γνωμοδότηση του ΣτΕ για τον 4014/2011.
Οι εξελίξεις δίνουν πολιτική διάσταση στο ζήτημα της αυθαίρετης δόμησης και κάτω από αυτές τις συνθήκες θα κληθούν να τοποθετηθούν τα κόμματα στη Βουλή.
Παράλληλα χτίζεται και το περιουσιολόγιο με διπλό σκοπό. Από τη μία την καταγραφή της περιουσίας, ώστε να είναι ευκολότερα φορολογήσιμη και αφετέρου στη διευκόλυνση του πολίτη με τη μείωση της γραφειοκρατίας.
Τρίτη 30 Απριλίου 2013
Απόφαση αναστολής της επιβολής εξωπραγματικών αυξήσεων εισφορών στους Μηχανικούς μέχρι την εκδίκαση των αιτήσεων αναστολής και Παράταση κατά δύο μήνες της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών όλων των κλάδων του ΕΤΑΑ, (από την 30η Απριλίου στην 30 Ιουνίου)
TEE Δελτίο Τύπου ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ
Αθήνα 29 Απριλίου 2013
Απόφαση αναστολής της επιβολής εξωπραγματικών αυξήσεων εισφορών στους Μηχανικούς μέχρι την εκδίκαση των αιτήσεων αναστολής και Παράταση κατά δύο μήνες της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών όλων των κλάδων του ΕΤΑΑ, (από την 30η Απριλίου στην 30 Ιουνίου) αποφάσισε το ΔΣ ΕΤΑΑ.
«Ο αγώνας των Μηχανικών απέδωσε ένα πρώτο θετικό αποτέλεσμα», τονίζει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Χρήστος Σπίρτζης τονίζοντας ότι «ο αγώνας θα συνεχιστεί μέχρι την ανατροπή των μνημονιακών νόμων και αποφάσεων και την τελική διάσωση των ασφαλισμένων και του ασφαλιστικού Ταμείου»
«Ως μία πρώτη, σημαντική, όχι όμως τελική νίκη του αγώνα των Μηχανικών, που δείχνει ότι οι κινητοποιήσεις του ΤΕΕ, των Συλλογικών Φορέων και των Κινήσεων των Μηχανικών φέρνουν αποτελέσματα, που δεν επιτρέπει πανηγυρισμούς ούτε εφησυχασμό» χαρακτηρίζει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Χρήστος Σπίρτζης, τη σημερινή απόφαση του ΔΣ του ΕΤΑΑ, που προβλέπει αναστολή της επιβολής των εξωπραγματικών αυξήσεων εισφορών, για τους Μηχανικούς και παράταση κατά δύο μήνες της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών όλων των κλάδων του ΕΤΑΑ.
Ο Χρήστος Σπίρτζης τονίζοντας ότι το θετικό αποτέλεσμα αξίζει συγχαρητηρίων στους Μηχανικούς που κάθε Πέμπτη και σήμερα εδώ και 50 ημέρες δίνουν το παρόν στις κινητοποιήσεις του ΤΕΕ, των φορέων και των κινήσεων Μηχανικών στα γραφεία του ΕΤΑΑ, τονίζοντας τόσο τη σημασία μαζικών κινητοποιήσεων σε όλη τη χώρα όσο και τη σημασία της συμπαράταξης και της αλληλεγγύης των φορέων των ελλήνων επιστημόνων, σε κοινό μέτωπο για τις κοινές διεκδικήσεις τους.
Υπογραμμίζει παράλληλα ότι «παραμένει ανοιχτό το προσκλητήριο του αγώνα των Μηχανικών. Οι κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας και διεκδίκησης των Μηχανικών, που έχουν ενταθεί τους δύο τελευταίους μήνες και έφεραν το πρώτο θετικό αποτέλεσμα, της σημερινής απόφασης του ΔΣ ΕΤΑΑ, θα συνεχιστούν μέχρι τον τελικό στόχο της ανατροπής των βάρβαρων αυξήσεων και την διάσωση των ασφαλισμένων και του ασφαλιστικού ταμείου μας από την κατάρρευση, που το οδηγεί η μνημονιακή πολιτική της Κυβέρνησης και της τρόικας των δανειστών».
Ειδικότερα, υπό την πίεση του συνεχιζόμενου αγώνα των Μηχανικών, με νομικές ενέργειες, πολιτικές πρωτοβουλίες αλλά και διαρκείς κινητοποιήσεις, που διοργανώνουν το ΤΕΕ, οι φορείς και οι κινήσεις των Μηχανικών, με συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και διεκδίκησης στο ΕΤΑΑ (Μάρνη 22, Αθήνα), έγινε δεκτό σχετικό αίτημα μελών του ΔΣ ΕΤΑΑ στη συνεδρίαση της Πέμπτης 25 Απριλίου 2013 και έτσι συγκλήθηκε το ΔΣ ΕΤΑΑ τη Μεγάλη Δευτέρα 29 Απριλίου 2013, σε έκτακτη συνεδρίαση, προκειμένου να λάβει αποφάσεις σχετικές με τα αιτήματα του ΤΕΕ και των Μηχανικών.
Το ΔΣ ΕΤΑΑ με ψήφους 8 υπέρ, 3 κατά και 1 λευκό έλαβε τις δύο αποφάσεις, ανατρέποντας την αμφισβητούμενη απόφαση επιβολής των αυξήσεων, πριν την εκδίκαση της προσφυγής του Τ.Ε.Ε. από το ΣτΕ ή έστω της εκδίκασης των αιτήσεων ακύρωσης παρά την εμμονή και την σημερινή αρνητική ψήφο του διορισμένου από την κυβέρνηση προέδρου του ΕΤΑΑ κ. Σελλιανάκη.
Οι αποφάσεις του ΔΣ ΕΤΑΑ ελήφθησαν με βάση εισήγηση, που υπέβαλαν από κοινού τα μέλη του ΔΣ ΕΤΑΑ, Βασιλείου Θόδωρος, Γαμβρίλης Γιάννης, Μιχαηλίδη-Κοκκαλιάρη Παναγιώτα, Λαζαρόπουλος Γεώργιος, οι οποίοι κατέθεσαν και την εισήγηση της έκτακτης σύγκλισης του ΔΣ ΕΤΑΑ, με τα συγκεκριμένα θέματα ημερήσιας διάταξης που ανέφερε:
Προτείνουμε την έκτακτη σύγκλιση του Δ.Σ. του ΕΤΑΑ την Δευτέρα 20/4/2013 και ώρα 15:00 με θέματα:
1. Αναστολή εφαρμογής της διάταξης, περί αυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές, μέχρι την έκδοση απόφασης του ΣτΕ, επί των σχετικών προσφυγών και αποστολή νέων ειδοποιητηρίων, με ύψος εισφορών, προ της εφαρμογής των αυξήσεων των εν λόγω διατάξεων.
Αιτιολογία: Νέα στοιχεία και δεδομένα που παρουσιάστηκαν από το ΤΕΕ και το
Νομικό Σύμβουλο του ΤΕΕ, προς το ΔΣ ΕΤΑΑ
2. Παράταση κατά δύο μήνες της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής των
ασφαλιστικών εισφορών όλων των κλάδων του ΕΤΑΑ
Αιτιολογία: Υψηλά ποσοστά αδυναμίας πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών όλων των κλάδων, με πρόσθετη αιτιολόγηση την ανάγκη αποστολής νέων ειδοποιητηρίων, με νέα ημερομηνία πληρωμής.
Όπως ενημερωθήκαμε από τον Πρόεδρο του ΕΤΑΑ, μετά τη λήψη της απόφασης του ΔΣ, η απόφαση λήφθηκε σύμφωνα με την εισήγηση των 4 εκπροσώπων των φορέων ασφαλισμένων του ΕΤΑΑ.
Σε αναμονή της επίσημης ανακοίνωσης της απόφασης και της εφαρμογής της αλλά και της ανατροπής των πολιτικών ύφεσης και κοινωνικής αναλγησίας δεν εφησυχάζουμε και συνεχίζουμε τον αγώνα μας...
Από το Γραφείο Τύπου του ΤΕΕ
Αθήνα 29 Απριλίου 2013
Απόφαση αναστολής της επιβολής εξωπραγματικών αυξήσεων εισφορών στους Μηχανικούς μέχρι την εκδίκαση των αιτήσεων αναστολής και Παράταση κατά δύο μήνες της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών όλων των κλάδων του ΕΤΑΑ, (από την 30η Απριλίου στην 30 Ιουνίου) αποφάσισε το ΔΣ ΕΤΑΑ.
«Ο αγώνας των Μηχανικών απέδωσε ένα πρώτο θετικό αποτέλεσμα», τονίζει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Χρήστος Σπίρτζης τονίζοντας ότι «ο αγώνας θα συνεχιστεί μέχρι την ανατροπή των μνημονιακών νόμων και αποφάσεων και την τελική διάσωση των ασφαλισμένων και του ασφαλιστικού Ταμείου»
«Ως μία πρώτη, σημαντική, όχι όμως τελική νίκη του αγώνα των Μηχανικών, που δείχνει ότι οι κινητοποιήσεις του ΤΕΕ, των Συλλογικών Φορέων και των Κινήσεων των Μηχανικών φέρνουν αποτελέσματα, που δεν επιτρέπει πανηγυρισμούς ούτε εφησυχασμό» χαρακτηρίζει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Χρήστος Σπίρτζης, τη σημερινή απόφαση του ΔΣ του ΕΤΑΑ, που προβλέπει αναστολή της επιβολής των εξωπραγματικών αυξήσεων εισφορών, για τους Μηχανικούς και παράταση κατά δύο μήνες της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών όλων των κλάδων του ΕΤΑΑ.
Ο Χρήστος Σπίρτζης τονίζοντας ότι το θετικό αποτέλεσμα αξίζει συγχαρητηρίων στους Μηχανικούς που κάθε Πέμπτη και σήμερα εδώ και 50 ημέρες δίνουν το παρόν στις κινητοποιήσεις του ΤΕΕ, των φορέων και των κινήσεων Μηχανικών στα γραφεία του ΕΤΑΑ, τονίζοντας τόσο τη σημασία μαζικών κινητοποιήσεων σε όλη τη χώρα όσο και τη σημασία της συμπαράταξης και της αλληλεγγύης των φορέων των ελλήνων επιστημόνων, σε κοινό μέτωπο για τις κοινές διεκδικήσεις τους.
Υπογραμμίζει παράλληλα ότι «παραμένει ανοιχτό το προσκλητήριο του αγώνα των Μηχανικών. Οι κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας και διεκδίκησης των Μηχανικών, που έχουν ενταθεί τους δύο τελευταίους μήνες και έφεραν το πρώτο θετικό αποτέλεσμα, της σημερινής απόφασης του ΔΣ ΕΤΑΑ, θα συνεχιστούν μέχρι τον τελικό στόχο της ανατροπής των βάρβαρων αυξήσεων και την διάσωση των ασφαλισμένων και του ασφαλιστικού ταμείου μας από την κατάρρευση, που το οδηγεί η μνημονιακή πολιτική της Κυβέρνησης και της τρόικας των δανειστών».
Ειδικότερα, υπό την πίεση του συνεχιζόμενου αγώνα των Μηχανικών, με νομικές ενέργειες, πολιτικές πρωτοβουλίες αλλά και διαρκείς κινητοποιήσεις, που διοργανώνουν το ΤΕΕ, οι φορείς και οι κινήσεις των Μηχανικών, με συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και διεκδίκησης στο ΕΤΑΑ (Μάρνη 22, Αθήνα), έγινε δεκτό σχετικό αίτημα μελών του ΔΣ ΕΤΑΑ στη συνεδρίαση της Πέμπτης 25 Απριλίου 2013 και έτσι συγκλήθηκε το ΔΣ ΕΤΑΑ τη Μεγάλη Δευτέρα 29 Απριλίου 2013, σε έκτακτη συνεδρίαση, προκειμένου να λάβει αποφάσεις σχετικές με τα αιτήματα του ΤΕΕ και των Μηχανικών.
Το ΔΣ ΕΤΑΑ με ψήφους 8 υπέρ, 3 κατά και 1 λευκό έλαβε τις δύο αποφάσεις, ανατρέποντας την αμφισβητούμενη απόφαση επιβολής των αυξήσεων, πριν την εκδίκαση της προσφυγής του Τ.Ε.Ε. από το ΣτΕ ή έστω της εκδίκασης των αιτήσεων ακύρωσης παρά την εμμονή και την σημερινή αρνητική ψήφο του διορισμένου από την κυβέρνηση προέδρου του ΕΤΑΑ κ. Σελλιανάκη.
Οι αποφάσεις του ΔΣ ΕΤΑΑ ελήφθησαν με βάση εισήγηση, που υπέβαλαν από κοινού τα μέλη του ΔΣ ΕΤΑΑ, Βασιλείου Θόδωρος, Γαμβρίλης Γιάννης, Μιχαηλίδη-Κοκκαλιάρη Παναγιώτα, Λαζαρόπουλος Γεώργιος, οι οποίοι κατέθεσαν και την εισήγηση της έκτακτης σύγκλισης του ΔΣ ΕΤΑΑ, με τα συγκεκριμένα θέματα ημερήσιας διάταξης που ανέφερε:
Προτείνουμε την έκτακτη σύγκλιση του Δ.Σ. του ΕΤΑΑ την Δευτέρα 20/4/2013 και ώρα 15:00 με θέματα:
1. Αναστολή εφαρμογής της διάταξης, περί αυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές, μέχρι την έκδοση απόφασης του ΣτΕ, επί των σχετικών προσφυγών και αποστολή νέων ειδοποιητηρίων, με ύψος εισφορών, προ της εφαρμογής των αυξήσεων των εν λόγω διατάξεων.
Αιτιολογία: Νέα στοιχεία και δεδομένα που παρουσιάστηκαν από το ΤΕΕ και το
Νομικό Σύμβουλο του ΤΕΕ, προς το ΔΣ ΕΤΑΑ
2. Παράταση κατά δύο μήνες της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής των
ασφαλιστικών εισφορών όλων των κλάδων του ΕΤΑΑ
Αιτιολογία: Υψηλά ποσοστά αδυναμίας πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών όλων των κλάδων, με πρόσθετη αιτιολόγηση την ανάγκη αποστολής νέων ειδοποιητηρίων, με νέα ημερομηνία πληρωμής.
Όπως ενημερωθήκαμε από τον Πρόεδρο του ΕΤΑΑ, μετά τη λήψη της απόφασης του ΔΣ, η απόφαση λήφθηκε σύμφωνα με την εισήγηση των 4 εκπροσώπων των φορέων ασφαλισμένων του ΕΤΑΑ.
Σε αναμονή της επίσημης ανακοίνωσης της απόφασης και της εφαρμογής της αλλά και της ανατροπής των πολιτικών ύφεσης και κοινωνικής αναλγησίας δεν εφησυχάζουμε και συνεχίζουμε τον αγώνα μας...
Από το Γραφείο Τύπου του ΤΕΕ
Δευτέρα 29 Απριλίου 2013
Παίρνω το καπελάκι μου και φεύγω
Η Πλάκα, ο αρχαιότερος οικισμός της Ευρώπης, είναι ίσως το μοναδικό μέρος στο οποίο κάνοντας μια βόλτα, μπορεί να τροφοδοτήσει με τόσα πολλά ανάμικτα συναισθήματα. Μια εικόνα της μπορεί να είναι γεμάτη με χρώματα, μορφές, ήχους, αλλά και πολλές διαφορετικές διαστρώσεις της ιστορίας.
Σε ένα στενό δρόμο, με ποικίλους χρωματισμούς, αλλά πάντα στις αποχρώσεις της Πλάκας, το μάτι του περαστικού μαγνητίζεται από τα γκράφιτι πάνω σε κάτι λαμαρίνες. Έχουν κάτι το περίεργο τούτα τα γκράφιτι. Δεν συνηθίζει ο πιτσιρικάς με το σπρέι να ζωγραφίζει κίονες και μάλιστα να τους ταιριάζει με στοιχεία του κτιρίου από πίσω… Του κτιρίου που πρέπει να κρυφτεί… Όχι, το κτίριο δεν θα κρυφτεί, έχει να πει πολλά. Έχει μια Ακρόπολη σαν άλλο επιστέγασμα ιστορίας να θυμίζει ότι μέσα του υπάρχει και το παρελθόν. Έχει όμως και τους νέους καλλιτέχνες του δρόμου να μιλούν γι αυτό… Κι έχει και τους λάτρεις των παλιών λαϊκών σπιτιών, να θέλουν ό,τι σώζεται, ό,τι διατηρείται, να αναστηλωθεί και να αναδειχθεί…
Κι έχει και μια σειρά από παράθυρα που μόλις ξεπροβάλλουν πάνω από τις λαμαρίνες. Γνώριμα παράθυρα, όλοι τα έχουν ξαναδεί. Μόνο που οι περισσότεροι, όσοι δεν έχουν περάσει ποτέ από την οδό Τριπόδων τα έχουν δει μοναχά ασπρόμαυρα… Επάνω σε κινηματογραφικό φιλμ! Οι λαμαρίνες αποδεικνύονται ψηλές, πρέπει να υψώσει κανείς το ανάστημα και τη φωτογραφική μηχανή για να καταλάβει περισσότερα. Αλλά όποιος έχει πάρει το μήνυμα, το τολμά! Και η φωτογραφική μηχανή θα δώσει πολλά περισσότερα στοιχεία. Από εκείνα τα παράθυρα που όλοι έχουν ξαναδεί, περιμένεις να ξεπροβάλλει η συγχωρεμένη η Τασσώ Καββαδία. Στον από κάτω όροφο ο Γιώργος Κωνσταντίνου θα απειλήσει μια ακόμη φορά τη Μάρω Κοντού ότι θα πάρει το καπελάκι του και θα φύγει… Και είναι η ταινία αυτή και μόνο που σε κάνει να νοιώθεις το κτίριο οικείο, δικό σου κτήμα. Ασχολείσαι περισσότερο από όποιο άλλο κτίριο όπου κοντοστέκεσαι επειδή σε μαγνητίζει μια τυχαία μορφή… Κι όσο το κοιτάς ανακαλύπτεις ότι ξέρεις την εσωτερική διαρρύθμιση, το φωτισμό, ταξιδεύεις στιγμιαία μέχρι το 1965…
Εκεί που το αρχαίο παρελθόν συναντά τη δίψα της αναστήλωσης, εκεί που μια τέτοια συνάντηση έχει αποκτήσει αναγνωρισιμότητα από μια ταινία, έρχεται να δεχθεί ιδιαίτερη μνεία κι απ’ τον Άρη Κωνσταντινίδη εξαίροντας τη «λαϊκή» αρχιτεκτονική των αθηναϊκών σπιτιών. Από τα δελτία τύπου που προλογίζουν την επανακυκλοφορία του βιβλίου του «Τα παλιά αθηναϊκά σπίτια» κι αφού πρώτα έχει στολίσει τους μεγαλο-αρχιτέκτονες της αρχής του προηγούμενου αιώνα ως μιμητές και κυνηγούς της φήμης… :
…γι' αυτό και ο ίδιος δίνει όλη την προσοχή του στη «λαϊκή» αρχιτεκτονική των αθηναϊκών σπιτιών. Στα μικρά «δοχεία» ζωής που συνδύαζαν το στιβαρό με το αραχνοΰφαντο, έτσι καθώς ήταν καμωμένα από έναν πέτρινο τοίχο και ένα ξύλινο χαγιάτι.
Οι λαϊκοί τεχνίτες έπαιζαν ασυνείδητα με το κλειστό των εσωτερικών δωματίων και το ανοικτό της σάλας που έβλεπε σε μια εσωτερική αυλή. Αυτή τη μορφή είχαν τα σπίτια στο κέντρο της Αθήνας ως το 1950, στις οδούς Σόλωνος, Ακομινάτου, Χαριλάου Τρικούπη, Μενάνδρου, στην Τριπόδων και στη Μιχαήλ Βόδα, όπως βλέπουμε στις σχεδιαστικές και φωτογραφικές αποτυπώσεις του Κωνσταντινίδη στο βιβλίο του «Τα παλιά αθηναϊκά σπίτια».
Από νωρίς είχε παρατηρήσει πως «κάτι χτισίματα φτωχικά, κάτι παράνομα χτισίματα» μέσα στις πόλεις ή στις παρυφές τους, εντάσσονται αρμονικά στο τοπίο που «τα αγκαλιάζει, τα δέχεται και τους κρατά συντροφιά». Πράγμα που δεν συμβαίνει με τα αρχιτεκτονήματα πολλών σπουδασμένων. «Σπουδάζουμε χρόνια και χρόνια, σε ειδικές σχολές και μάλιστα κάτω από την καθοδήγηση σοφών ανθρώπων. Όμως χάνουμε φαίνεται το αίσθημα, το πνεύμα και τον πιο εσώτερο παλμό της ψυχής, χάνουμε την επαφή με τη φύση».
Το συμπέρασμα είναι δυσάρεστο: «Δεν έχουμε αρχιτεκτονική -κι ας μη θυμώνει κανένας! Δεν έχουμε αρχιτεκτονικές μορφές που να στέκουν μέσα στο φως και στη μορφή του τοπίου μας, δεν έχουμε ούτε θα αποκτήσουμε ποτές, όσο ο εαυτός μας τρέχει και ακκίζεται και τσακίζεται για πράξεις που δεν έχουν παρά μονάχα μιαν πρόσκαιρη σημασία».
Και θα έπρεπε να συμφωνούμε όλοι… Παράδειγμα; Μα, δεν ήταν τα χαγιάτια οι «τότε» ημιυπαίθριοι; Οι προ ΓΟΚ. Ας αναρωτηθούμε λοιπόν γιατί τα έφτιαξαν και εν τέλει γιατί δεν τα «έκλεισαν»… Ας αναρωτηθούμε πως θα συνδιαλεγόταν με τον ίδιο χώρο ο σύγχρονος αρχιτέκτονας ή αν θα τον διατηρούσε ο σύγχρονος νεοέλληνας! Να γιατί όλοι σήμερα, ειδήμονες και μη, μιλάμε για μια πόλη από μπετόν…
Επιστρέφοντας όμως στην ιστορία του κτιρίου, αυτή μάλλον πονεμένη είναι. Αν και το κτίριο έχει χαρακτηρισθεί διατηρητέο, ένα τμήμα του έχει ήδη κατεδαφιστεί και απομακρυνθεί… Πρόκειται ολόκληρο το σκέλος της σχήματος «Γ» κάτοψης, όμορο στο αριστερό όριο του οικοπέδου. Ελπίζοντας ότι γι’ αυτό υπεύθυνος ήταν ο χρόνος –και μόνο- και όχι η θεωρητική κατεδάφιση που λάμβανε χρόνο στην ταινία, ούτε κάποια κατά το ένδοξο παρελθόν φαεινή ιδέα κάποιου αρμοδίου… Διατηρώντας την ελπίδα ότι κάποτε θα επανέλθει στην αρχική του μορφή…
Για το διατηρητέο κτίριο, ιδιοκτησίας σήμερα του Υπουργείου Παιδείας, έχει ανακοινωθεί η αναστήλωση του και η πρόθεση στέγασης πολιτιστικών δραστηριοτήτων… Όμως στην αυλή έχουν βρεθεί και σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Από παλαιότερο άρθρο του «Ριζοσπάστη» μεταφέρω:
Ήδη, στο υπόγειο του κτιρίου διατηρείται κάλλιστα χορηγικό μνημείο. Η νέα ανασκαφή, όμως, αποκάλυψε μεγάλο τοίχο ύψους 4 μ. και μήκους 30-50 μ., που ταυτίζεται με το δυτικό τοίχο του υπάρχοντος κτιρίου. Στο δάπεδο βρέθηκαν, επίσης, τμήμα αρχαίου αγωγού και κατάλοιπα ελληνιστικών χρόνων. Στον ακάλυπτο χώρο, στα ανατολικά του διατηρητέου κτιρίου βρέθηκε τμήμα της αρχαίας οδού Τριπόδων και διαπιστώθηκε ότι κατέληγε σε 4 σκαλοπάτια, που οδηγούσαν σε άνδηρο με χορηγικά μνημεία. Αυτά, όμως, διαταράχτηκαν στους βυζαντινούς χρόνους από αποθηκευτικά πιθάρια και δε διατηρούνται καλά. Επιπλέον, η σκάλα οδηγεί σε, κάθετο προς την αρχαία οδό Τριπόδων, δρόμο.
Όπερ και σημαίνει ότι θα αργήσει πολύ η ανακατασκευή της αυλής και σίγουρα δεν θα αποκατασταθεί στη μορφή που πρωτοκατασκευάστηκε. Δεν θα είναι ακριβώς έτσι όπως την σκέφτηκε και την υλοποίησε ο «λαϊκός» τεχνίτης του περασμένου αιώνα αφού θα πρέπει να αναδειχθούν και τα αρχαία στοιχεία. Και εδώ είναι που τίθεται το τεράστιο αισθητικό αλλά και βαθύτατα πολιτιστικό και πολιτισμικό ζήτημα: «Ποιος ο βαθμός ισορροπίας κατά την προστασία των αρχαίων ευρημάτων και των νεώτερων μνημείων; Οφείλουμε να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή και να προστατέψουμε τα αρχαία ή τα νεότερα;»
Η Πλάκα, ο αρχαιότερος οικισμός της Ευρώπης, είναι ίσως το μοναδικό μέρος στο οποίο κάνοντας μια βόλτα, μπορεί να τροφοδοτήσει με τόσα πολλά ανάμικτα συναισθήματα. Μια εικόνα της μπορεί να είναι γεμάτη με χρώματα, μορφές, ήχους, αλλά και πολλές διαφορετικές διαστρώσεις της ιστορίας.
Σε ένα στενό δρόμο, με ποικίλους χρωματισμούς, αλλά πάντα στις αποχρώσεις της Πλάκας, το μάτι του περαστικού μαγνητίζεται από τα γκράφιτι πάνω σε κάτι λαμαρίνες. Έχουν κάτι το περίεργο τούτα τα γκράφιτι. Δεν συνηθίζει ο πιτσιρικάς με το σπρέι να ζωγραφίζει κίονες και μάλιστα να τους ταιριάζει με στοιχεία του κτιρίου από πίσω… Του κτιρίου που πρέπει να κρυφτεί… Όχι, το κτίριο δεν θα κρυφτεί, έχει να πει πολλά. Έχει μια Ακρόπολη σαν άλλο επιστέγασμα ιστορίας να θυμίζει ότι μέσα του υπάρχει και το παρελθόν. Έχει όμως και τους νέους καλλιτέχνες του δρόμου να μιλούν γι αυτό… Κι έχει και τους λάτρεις των παλιών λαϊκών σπιτιών, να θέλουν ό,τι σώζεται, ό,τι διατηρείται, να αναστηλωθεί και να αναδειχθεί…
Κι έχει και μια σειρά από παράθυρα που μόλις ξεπροβάλλουν πάνω από τις λαμαρίνες. Γνώριμα παράθυρα, όλοι τα έχουν ξαναδεί. Μόνο που οι περισσότεροι, όσοι δεν έχουν περάσει ποτέ από την οδό Τριπόδων τα έχουν δει μοναχά ασπρόμαυρα… Επάνω σε κινηματογραφικό φιλμ! Οι λαμαρίνες αποδεικνύονται ψηλές, πρέπει να υψώσει κανείς το ανάστημα και τη φωτογραφική μηχανή για να καταλάβει περισσότερα. Αλλά όποιος έχει πάρει το μήνυμα, το τολμά! Και η φωτογραφική μηχανή θα δώσει πολλά περισσότερα στοιχεία. Από εκείνα τα παράθυρα που όλοι έχουν ξαναδεί, περιμένεις να ξεπροβάλλει η συγχωρεμένη η Τασσώ Καββαδία. Στον από κάτω όροφο ο Γιώργος Κωνσταντίνου θα απειλήσει μια ακόμη φορά τη Μάρω Κοντού ότι θα πάρει το καπελάκι του και θα φύγει… Και είναι η ταινία αυτή και μόνο που σε κάνει να νοιώθεις το κτίριο οικείο, δικό σου κτήμα. Ασχολείσαι περισσότερο από όποιο άλλο κτίριο όπου κοντοστέκεσαι επειδή σε μαγνητίζει μια τυχαία μορφή… Κι όσο το κοιτάς ανακαλύπτεις ότι ξέρεις την εσωτερική διαρρύθμιση, το φωτισμό, ταξιδεύεις στιγμιαία μέχρι το 1965…
Εκεί που το αρχαίο παρελθόν συναντά τη δίψα της αναστήλωσης, εκεί που μια τέτοια συνάντηση έχει αποκτήσει αναγνωρισιμότητα από μια ταινία, έρχεται να δεχθεί ιδιαίτερη μνεία κι απ’ τον Άρη Κωνσταντινίδη εξαίροντας τη «λαϊκή» αρχιτεκτονική των αθηναϊκών σπιτιών. Από τα δελτία τύπου που προλογίζουν την επανακυκλοφορία του βιβλίου του «Τα παλιά αθηναϊκά σπίτια» κι αφού πρώτα έχει στολίσει τους μεγαλο-αρχιτέκτονες της αρχής του προηγούμενου αιώνα ως μιμητές και κυνηγούς της φήμης… :
…γι' αυτό και ο ίδιος δίνει όλη την προσοχή του στη «λαϊκή» αρχιτεκτονική των αθηναϊκών σπιτιών. Στα μικρά «δοχεία» ζωής που συνδύαζαν το στιβαρό με το αραχνοΰφαντο, έτσι καθώς ήταν καμωμένα από έναν πέτρινο τοίχο και ένα ξύλινο χαγιάτι.
Οι λαϊκοί τεχνίτες έπαιζαν ασυνείδητα με το κλειστό των εσωτερικών δωματίων και το ανοικτό της σάλας που έβλεπε σε μια εσωτερική αυλή. Αυτή τη μορφή είχαν τα σπίτια στο κέντρο της Αθήνας ως το 1950, στις οδούς Σόλωνος, Ακομινάτου, Χαριλάου Τρικούπη, Μενάνδρου, στην Τριπόδων και στη Μιχαήλ Βόδα, όπως βλέπουμε στις σχεδιαστικές και φωτογραφικές αποτυπώσεις του Κωνσταντινίδη στο βιβλίο του «Τα παλιά αθηναϊκά σπίτια».
Από νωρίς είχε παρατηρήσει πως «κάτι χτισίματα φτωχικά, κάτι παράνομα χτισίματα» μέσα στις πόλεις ή στις παρυφές τους, εντάσσονται αρμονικά στο τοπίο που «τα αγκαλιάζει, τα δέχεται και τους κρατά συντροφιά». Πράγμα που δεν συμβαίνει με τα αρχιτεκτονήματα πολλών σπουδασμένων. «Σπουδάζουμε χρόνια και χρόνια, σε ειδικές σχολές και μάλιστα κάτω από την καθοδήγηση σοφών ανθρώπων. Όμως χάνουμε φαίνεται το αίσθημα, το πνεύμα και τον πιο εσώτερο παλμό της ψυχής, χάνουμε την επαφή με τη φύση».
Το συμπέρασμα είναι δυσάρεστο: «Δεν έχουμε αρχιτεκτονική -κι ας μη θυμώνει κανένας! Δεν έχουμε αρχιτεκτονικές μορφές που να στέκουν μέσα στο φως και στη μορφή του τοπίου μας, δεν έχουμε ούτε θα αποκτήσουμε ποτές, όσο ο εαυτός μας τρέχει και ακκίζεται και τσακίζεται για πράξεις που δεν έχουν παρά μονάχα μιαν πρόσκαιρη σημασία».
Και θα έπρεπε να συμφωνούμε όλοι… Παράδειγμα; Μα, δεν ήταν τα χαγιάτια οι «τότε» ημιυπαίθριοι; Οι προ ΓΟΚ. Ας αναρωτηθούμε λοιπόν γιατί τα έφτιαξαν και εν τέλει γιατί δεν τα «έκλεισαν»… Ας αναρωτηθούμε πως θα συνδιαλεγόταν με τον ίδιο χώρο ο σύγχρονος αρχιτέκτονας ή αν θα τον διατηρούσε ο σύγχρονος νεοέλληνας! Να γιατί όλοι σήμερα, ειδήμονες και μη, μιλάμε για μια πόλη από μπετόν…
Επιστρέφοντας όμως στην ιστορία του κτιρίου, αυτή μάλλον πονεμένη είναι. Αν και το κτίριο έχει χαρακτηρισθεί διατηρητέο, ένα τμήμα του έχει ήδη κατεδαφιστεί και απομακρυνθεί… Πρόκειται ολόκληρο το σκέλος της σχήματος «Γ» κάτοψης, όμορο στο αριστερό όριο του οικοπέδου. Ελπίζοντας ότι γι’ αυτό υπεύθυνος ήταν ο χρόνος –και μόνο- και όχι η θεωρητική κατεδάφιση που λάμβανε χρόνο στην ταινία, ούτε κάποια κατά το ένδοξο παρελθόν φαεινή ιδέα κάποιου αρμοδίου… Διατηρώντας την ελπίδα ότι κάποτε θα επανέλθει στην αρχική του μορφή…
Για το διατηρητέο κτίριο, ιδιοκτησίας σήμερα του Υπουργείου Παιδείας, έχει ανακοινωθεί η αναστήλωση του και η πρόθεση στέγασης πολιτιστικών δραστηριοτήτων… Όμως στην αυλή έχουν βρεθεί και σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Από παλαιότερο άρθρο του «Ριζοσπάστη» μεταφέρω:
Ήδη, στο υπόγειο του κτιρίου διατηρείται κάλλιστα χορηγικό μνημείο. Η νέα ανασκαφή, όμως, αποκάλυψε μεγάλο τοίχο ύψους 4 μ. και μήκους 30-50 μ., που ταυτίζεται με το δυτικό τοίχο του υπάρχοντος κτιρίου. Στο δάπεδο βρέθηκαν, επίσης, τμήμα αρχαίου αγωγού και κατάλοιπα ελληνιστικών χρόνων. Στον ακάλυπτο χώρο, στα ανατολικά του διατηρητέου κτιρίου βρέθηκε τμήμα της αρχαίας οδού Τριπόδων και διαπιστώθηκε ότι κατέληγε σε 4 σκαλοπάτια, που οδηγούσαν σε άνδηρο με χορηγικά μνημεία. Αυτά, όμως, διαταράχτηκαν στους βυζαντινούς χρόνους από αποθηκευτικά πιθάρια και δε διατηρούνται καλά. Επιπλέον, η σκάλα οδηγεί σε, κάθετο προς την αρχαία οδό Τριπόδων, δρόμο.
Όπερ και σημαίνει ότι θα αργήσει πολύ η ανακατασκευή της αυλής και σίγουρα δεν θα αποκατασταθεί στη μορφή που πρωτοκατασκευάστηκε. Δεν θα είναι ακριβώς έτσι όπως την σκέφτηκε και την υλοποίησε ο «λαϊκός» τεχνίτης του περασμένου αιώνα αφού θα πρέπει να αναδειχθούν και τα αρχαία στοιχεία. Και εδώ είναι που τίθεται το τεράστιο αισθητικό αλλά και βαθύτατα πολιτιστικό και πολιτισμικό ζήτημα: «Ποιος ο βαθμός ισορροπίας κατά την προστασία των αρχαίων ευρημάτων και των νεώτερων μνημείων; Οφείλουμε να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή και να προστατέψουμε τα αρχαία ή τα νεότερα;»
Η εικόνα που βλέπει κανείς σήμερα όμως είναι οπωσδήποτε αποκαρδιωτική. Κατ’ αρχάς κανείς δεν εργάζεται στο χώρο. Κατά δεύτερον μια πρόχειρη έρευνα στο διαδίκτυο αποκαλύπτει ότι οι τελευταίες (οικοδομικές) εργασίες που έγιναν στο κτίριο αφορούσαν επείγουσες εργασίες αντιστηρίξεων για να αποφευχθούν τα χειρότερα… Υπάρχει κι εκείνη η πόρτα του β’ ορόφου που οδηγούσε στο δώμα του τμήματος που κατεδαφίστηκε. Μια πόρτα που σήμερα υπάρχει για να θυμίζει τις ρωγμές του χρόνου. Και μια ταλαιπωρημένη μεσοτοιχία που κι αυτή περιμένει τις εργασίες των συνεργείων. Μερικές μεταλλικές πλατφόρμες έρπουν άτακτες κι ακανόνιστες, τοποθετημένες σε σημεία της αυλής για να εδράζονται τα συνεργεία των αρχαιολόγων. Και οι φυτεύσεις που ξεπροβάλλουν ανάμεσα από τις πέτρες, αρπάζουν την ευκαιρία που τους προσφέρει το ελληνικό κλίμα και εξαπλώνονται ανενόχλητες.
Κύριε Άρη Κωνσταντινίδη, δεν πρόκειται μόνο για την αρχιτεκτονική που δεν έχουμε. Τόλμη δεν έχουμε για να επιλύσουμε θεωρητικά και οικονομικά ζητήματα. Ίσως πρόκειται για ένα από τα δυσεπίλυτα προβλήματα των αρχαιολόγων και των εφοριών και εν τέλει γι’ αυτό προβλέπεται η τελική μορφή του κτιρίου να προσδοθεί μετά από πλήθος αποφάσεων και εύρεση των απαραιτήτων (και αρκετών) κονδυλίων… Πιθανώς μπορεί και να μην το προλάβουμε… Ακόμη πιο πιθανά η τελική μελλοντική μορφή δεν θα είναι εξ’ ολοκλήρου άρτια αφού ενδιαμέσως θα …έχουν λαλήσει πολλοί κοκκόροι! Το χειρότερο είναι ότι εκείνη τη μορφή θα είναι που θα αφήσουμε παρακαταθήκη στις επόμενες γενεές…
Η άτολμη δημόσια διοίκηση με τα πολλά αναρμόδια παρακλάδια δεν είναι σε θέση να απαντήσει σε θεωρητικά ζητήματα πολύ δε σε συγκρίσεις μεταξύ αρχαίων ευρημάτων και νεώτερων μνημείων… Ίσως μόνο η ιστορία μπορεί να κρίνει… Η ιστορία κρίνει τις αποφάσεις και τις ενέργειες. Κι αυτές τις χρεώνονται οι τολμηροί!
Πέρασε η ώρα. Δεν θα αργήσουμε μονάχα στο ραντεβού με την ιστορία, θα αργήσω κι εγώ στο δικό μου ραντεβού… Βάζω τη φωτογραφική μηχανή πάλι στην τσάντα.
Και παίρνω το καπελάκι μου και φεύγω…
Πηγή: http://konstantinep.blogspot.gr/2013/03/blog-post_15.html
Σε ένα στενό δρόμο, με ποικίλους χρωματισμούς, αλλά πάντα στις αποχρώσεις της Πλάκας, το μάτι του περαστικού μαγνητίζεται από τα γκράφιτι πάνω σε κάτι λαμαρίνες. Έχουν κάτι το περίεργο τούτα τα γκράφιτι. Δεν συνηθίζει ο πιτσιρικάς με το σπρέι να ζωγραφίζει κίονες και μάλιστα να τους ταιριάζει με στοιχεία του κτιρίου από πίσω… Του κτιρίου που πρέπει να κρυφτεί… Όχι, το κτίριο δεν θα κρυφτεί, έχει να πει πολλά. Έχει μια Ακρόπολη σαν άλλο επιστέγασμα ιστορίας να θυμίζει ότι μέσα του υπάρχει και το παρελθόν. Έχει όμως και τους νέους καλλιτέχνες του δρόμου να μιλούν γι αυτό… Κι έχει και τους λάτρεις των παλιών λαϊκών σπιτιών, να θέλουν ό,τι σώζεται, ό,τι διατηρείται, να αναστηλωθεί και να αναδειχθεί…
Κι έχει και μια σειρά από παράθυρα που μόλις ξεπροβάλλουν πάνω από τις λαμαρίνες. Γνώριμα παράθυρα, όλοι τα έχουν ξαναδεί. Μόνο που οι περισσότεροι, όσοι δεν έχουν περάσει ποτέ από την οδό Τριπόδων τα έχουν δει μοναχά ασπρόμαυρα… Επάνω σε κινηματογραφικό φιλμ! Οι λαμαρίνες αποδεικνύονται ψηλές, πρέπει να υψώσει κανείς το ανάστημα και τη φωτογραφική μηχανή για να καταλάβει περισσότερα. Αλλά όποιος έχει πάρει το μήνυμα, το τολμά! Και η φωτογραφική μηχανή θα δώσει πολλά περισσότερα στοιχεία. Από εκείνα τα παράθυρα που όλοι έχουν ξαναδεί, περιμένεις να ξεπροβάλλει η συγχωρεμένη η Τασσώ Καββαδία. Στον από κάτω όροφο ο Γιώργος Κωνσταντίνου θα απειλήσει μια ακόμη φορά τη Μάρω Κοντού ότι θα πάρει το καπελάκι του και θα φύγει… Και είναι η ταινία αυτή και μόνο που σε κάνει να νοιώθεις το κτίριο οικείο, δικό σου κτήμα. Ασχολείσαι περισσότερο από όποιο άλλο κτίριο όπου κοντοστέκεσαι επειδή σε μαγνητίζει μια τυχαία μορφή… Κι όσο το κοιτάς ανακαλύπτεις ότι ξέρεις την εσωτερική διαρρύθμιση, το φωτισμό, ταξιδεύεις στιγμιαία μέχρι το 1965…
Εκεί που το αρχαίο παρελθόν συναντά τη δίψα της αναστήλωσης, εκεί που μια τέτοια συνάντηση έχει αποκτήσει αναγνωρισιμότητα από μια ταινία, έρχεται να δεχθεί ιδιαίτερη μνεία κι απ’ τον Άρη Κωνσταντινίδη εξαίροντας τη «λαϊκή» αρχιτεκτονική των αθηναϊκών σπιτιών. Από τα δελτία τύπου που προλογίζουν την επανακυκλοφορία του βιβλίου του «Τα παλιά αθηναϊκά σπίτια» κι αφού πρώτα έχει στολίσει τους μεγαλο-αρχιτέκτονες της αρχής του προηγούμενου αιώνα ως μιμητές και κυνηγούς της φήμης… :
…γι' αυτό και ο ίδιος δίνει όλη την προσοχή του στη «λαϊκή» αρχιτεκτονική των αθηναϊκών σπιτιών. Στα μικρά «δοχεία» ζωής που συνδύαζαν το στιβαρό με το αραχνοΰφαντο, έτσι καθώς ήταν καμωμένα από έναν πέτρινο τοίχο και ένα ξύλινο χαγιάτι.
Οι λαϊκοί τεχνίτες έπαιζαν ασυνείδητα με το κλειστό των εσωτερικών δωματίων και το ανοικτό της σάλας που έβλεπε σε μια εσωτερική αυλή. Αυτή τη μορφή είχαν τα σπίτια στο κέντρο της Αθήνας ως το 1950, στις οδούς Σόλωνος, Ακομινάτου, Χαριλάου Τρικούπη, Μενάνδρου, στην Τριπόδων και στη Μιχαήλ Βόδα, όπως βλέπουμε στις σχεδιαστικές και φωτογραφικές αποτυπώσεις του Κωνσταντινίδη στο βιβλίο του «Τα παλιά αθηναϊκά σπίτια».
Από νωρίς είχε παρατηρήσει πως «κάτι χτισίματα φτωχικά, κάτι παράνομα χτισίματα» μέσα στις πόλεις ή στις παρυφές τους, εντάσσονται αρμονικά στο τοπίο που «τα αγκαλιάζει, τα δέχεται και τους κρατά συντροφιά». Πράγμα που δεν συμβαίνει με τα αρχιτεκτονήματα πολλών σπουδασμένων. «Σπουδάζουμε χρόνια και χρόνια, σε ειδικές σχολές και μάλιστα κάτω από την καθοδήγηση σοφών ανθρώπων. Όμως χάνουμε φαίνεται το αίσθημα, το πνεύμα και τον πιο εσώτερο παλμό της ψυχής, χάνουμε την επαφή με τη φύση».
Το συμπέρασμα είναι δυσάρεστο: «Δεν έχουμε αρχιτεκτονική -κι ας μη θυμώνει κανένας! Δεν έχουμε αρχιτεκτονικές μορφές που να στέκουν μέσα στο φως και στη μορφή του τοπίου μας, δεν έχουμε ούτε θα αποκτήσουμε ποτές, όσο ο εαυτός μας τρέχει και ακκίζεται και τσακίζεται για πράξεις που δεν έχουν παρά μονάχα μιαν πρόσκαιρη σημασία».
Και θα έπρεπε να συμφωνούμε όλοι… Παράδειγμα; Μα, δεν ήταν τα χαγιάτια οι «τότε» ημιυπαίθριοι; Οι προ ΓΟΚ. Ας αναρωτηθούμε λοιπόν γιατί τα έφτιαξαν και εν τέλει γιατί δεν τα «έκλεισαν»… Ας αναρωτηθούμε πως θα συνδιαλεγόταν με τον ίδιο χώρο ο σύγχρονος αρχιτέκτονας ή αν θα τον διατηρούσε ο σύγχρονος νεοέλληνας! Να γιατί όλοι σήμερα, ειδήμονες και μη, μιλάμε για μια πόλη από μπετόν…
Επιστρέφοντας όμως στην ιστορία του κτιρίου, αυτή μάλλον πονεμένη είναι. Αν και το κτίριο έχει χαρακτηρισθεί διατηρητέο, ένα τμήμα του έχει ήδη κατεδαφιστεί και απομακρυνθεί… Πρόκειται ολόκληρο το σκέλος της σχήματος «Γ» κάτοψης, όμορο στο αριστερό όριο του οικοπέδου. Ελπίζοντας ότι γι’ αυτό υπεύθυνος ήταν ο χρόνος –και μόνο- και όχι η θεωρητική κατεδάφιση που λάμβανε χρόνο στην ταινία, ούτε κάποια κατά το ένδοξο παρελθόν φαεινή ιδέα κάποιου αρμοδίου… Διατηρώντας την ελπίδα ότι κάποτε θα επανέλθει στην αρχική του μορφή…
Για το διατηρητέο κτίριο, ιδιοκτησίας σήμερα του Υπουργείου Παιδείας, έχει ανακοινωθεί η αναστήλωση του και η πρόθεση στέγασης πολιτιστικών δραστηριοτήτων… Όμως στην αυλή έχουν βρεθεί και σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Από παλαιότερο άρθρο του «Ριζοσπάστη» μεταφέρω:
Ήδη, στο υπόγειο του κτιρίου διατηρείται κάλλιστα χορηγικό μνημείο. Η νέα ανασκαφή, όμως, αποκάλυψε μεγάλο τοίχο ύψους 4 μ. και μήκους 30-50 μ., που ταυτίζεται με το δυτικό τοίχο του υπάρχοντος κτιρίου. Στο δάπεδο βρέθηκαν, επίσης, τμήμα αρχαίου αγωγού και κατάλοιπα ελληνιστικών χρόνων. Στον ακάλυπτο χώρο, στα ανατολικά του διατηρητέου κτιρίου βρέθηκε τμήμα της αρχαίας οδού Τριπόδων και διαπιστώθηκε ότι κατέληγε σε 4 σκαλοπάτια, που οδηγούσαν σε άνδηρο με χορηγικά μνημεία. Αυτά, όμως, διαταράχτηκαν στους βυζαντινούς χρόνους από αποθηκευτικά πιθάρια και δε διατηρούνται καλά. Επιπλέον, η σκάλα οδηγεί σε, κάθετο προς την αρχαία οδό Τριπόδων, δρόμο.
Όπερ και σημαίνει ότι θα αργήσει πολύ η ανακατασκευή της αυλής και σίγουρα δεν θα αποκατασταθεί στη μορφή που πρωτοκατασκευάστηκε. Δεν θα είναι ακριβώς έτσι όπως την σκέφτηκε και την υλοποίησε ο «λαϊκός» τεχνίτης του περασμένου αιώνα αφού θα πρέπει να αναδειχθούν και τα αρχαία στοιχεία. Και εδώ είναι που τίθεται το τεράστιο αισθητικό αλλά και βαθύτατα πολιτιστικό και πολιτισμικό ζήτημα: «Ποιος ο βαθμός ισορροπίας κατά την προστασία των αρχαίων ευρημάτων και των νεώτερων μνημείων; Οφείλουμε να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή και να προστατέψουμε τα αρχαία ή τα νεότερα;»
Η Πλάκα, ο αρχαιότερος οικισμός της Ευρώπης, είναι ίσως το μοναδικό μέρος στο οποίο κάνοντας μια βόλτα, μπορεί να τροφοδοτήσει με τόσα πολλά ανάμικτα συναισθήματα. Μια εικόνα της μπορεί να είναι γεμάτη με χρώματα, μορφές, ήχους, αλλά και πολλές διαφορετικές διαστρώσεις της ιστορίας.
Σε ένα στενό δρόμο, με ποικίλους χρωματισμούς, αλλά πάντα στις αποχρώσεις της Πλάκας, το μάτι του περαστικού μαγνητίζεται από τα γκράφιτι πάνω σε κάτι λαμαρίνες. Έχουν κάτι το περίεργο τούτα τα γκράφιτι. Δεν συνηθίζει ο πιτσιρικάς με το σπρέι να ζωγραφίζει κίονες και μάλιστα να τους ταιριάζει με στοιχεία του κτιρίου από πίσω… Του κτιρίου που πρέπει να κρυφτεί… Όχι, το κτίριο δεν θα κρυφτεί, έχει να πει πολλά. Έχει μια Ακρόπολη σαν άλλο επιστέγασμα ιστορίας να θυμίζει ότι μέσα του υπάρχει και το παρελθόν. Έχει όμως και τους νέους καλλιτέχνες του δρόμου να μιλούν γι αυτό… Κι έχει και τους λάτρεις των παλιών λαϊκών σπιτιών, να θέλουν ό,τι σώζεται, ό,τι διατηρείται, να αναστηλωθεί και να αναδειχθεί…
Κι έχει και μια σειρά από παράθυρα που μόλις ξεπροβάλλουν πάνω από τις λαμαρίνες. Γνώριμα παράθυρα, όλοι τα έχουν ξαναδεί. Μόνο που οι περισσότεροι, όσοι δεν έχουν περάσει ποτέ από την οδό Τριπόδων τα έχουν δει μοναχά ασπρόμαυρα… Επάνω σε κινηματογραφικό φιλμ! Οι λαμαρίνες αποδεικνύονται ψηλές, πρέπει να υψώσει κανείς το ανάστημα και τη φωτογραφική μηχανή για να καταλάβει περισσότερα. Αλλά όποιος έχει πάρει το μήνυμα, το τολμά! Και η φωτογραφική μηχανή θα δώσει πολλά περισσότερα στοιχεία. Από εκείνα τα παράθυρα που όλοι έχουν ξαναδεί, περιμένεις να ξεπροβάλλει η συγχωρεμένη η Τασσώ Καββαδία. Στον από κάτω όροφο ο Γιώργος Κωνσταντίνου θα απειλήσει μια ακόμη φορά τη Μάρω Κοντού ότι θα πάρει το καπελάκι του και θα φύγει… Και είναι η ταινία αυτή και μόνο που σε κάνει να νοιώθεις το κτίριο οικείο, δικό σου κτήμα. Ασχολείσαι περισσότερο από όποιο άλλο κτίριο όπου κοντοστέκεσαι επειδή σε μαγνητίζει μια τυχαία μορφή… Κι όσο το κοιτάς ανακαλύπτεις ότι ξέρεις την εσωτερική διαρρύθμιση, το φωτισμό, ταξιδεύεις στιγμιαία μέχρι το 1965…
Εκεί που το αρχαίο παρελθόν συναντά τη δίψα της αναστήλωσης, εκεί που μια τέτοια συνάντηση έχει αποκτήσει αναγνωρισιμότητα από μια ταινία, έρχεται να δεχθεί ιδιαίτερη μνεία κι απ’ τον Άρη Κωνσταντινίδη εξαίροντας τη «λαϊκή» αρχιτεκτονική των αθηναϊκών σπιτιών. Από τα δελτία τύπου που προλογίζουν την επανακυκλοφορία του βιβλίου του «Τα παλιά αθηναϊκά σπίτια» κι αφού πρώτα έχει στολίσει τους μεγαλο-αρχιτέκτονες της αρχής του προηγούμενου αιώνα ως μιμητές και κυνηγούς της φήμης… :
…γι' αυτό και ο ίδιος δίνει όλη την προσοχή του στη «λαϊκή» αρχιτεκτονική των αθηναϊκών σπιτιών. Στα μικρά «δοχεία» ζωής που συνδύαζαν το στιβαρό με το αραχνοΰφαντο, έτσι καθώς ήταν καμωμένα από έναν πέτρινο τοίχο και ένα ξύλινο χαγιάτι.
Οι λαϊκοί τεχνίτες έπαιζαν ασυνείδητα με το κλειστό των εσωτερικών δωματίων και το ανοικτό της σάλας που έβλεπε σε μια εσωτερική αυλή. Αυτή τη μορφή είχαν τα σπίτια στο κέντρο της Αθήνας ως το 1950, στις οδούς Σόλωνος, Ακομινάτου, Χαριλάου Τρικούπη, Μενάνδρου, στην Τριπόδων και στη Μιχαήλ Βόδα, όπως βλέπουμε στις σχεδιαστικές και φωτογραφικές αποτυπώσεις του Κωνσταντινίδη στο βιβλίο του «Τα παλιά αθηναϊκά σπίτια».
Από νωρίς είχε παρατηρήσει πως «κάτι χτισίματα φτωχικά, κάτι παράνομα χτισίματα» μέσα στις πόλεις ή στις παρυφές τους, εντάσσονται αρμονικά στο τοπίο που «τα αγκαλιάζει, τα δέχεται και τους κρατά συντροφιά». Πράγμα που δεν συμβαίνει με τα αρχιτεκτονήματα πολλών σπουδασμένων. «Σπουδάζουμε χρόνια και χρόνια, σε ειδικές σχολές και μάλιστα κάτω από την καθοδήγηση σοφών ανθρώπων. Όμως χάνουμε φαίνεται το αίσθημα, το πνεύμα και τον πιο εσώτερο παλμό της ψυχής, χάνουμε την επαφή με τη φύση».
Το συμπέρασμα είναι δυσάρεστο: «Δεν έχουμε αρχιτεκτονική -κι ας μη θυμώνει κανένας! Δεν έχουμε αρχιτεκτονικές μορφές που να στέκουν μέσα στο φως και στη μορφή του τοπίου μας, δεν έχουμε ούτε θα αποκτήσουμε ποτές, όσο ο εαυτός μας τρέχει και ακκίζεται και τσακίζεται για πράξεις που δεν έχουν παρά μονάχα μιαν πρόσκαιρη σημασία».
Και θα έπρεπε να συμφωνούμε όλοι… Παράδειγμα; Μα, δεν ήταν τα χαγιάτια οι «τότε» ημιυπαίθριοι; Οι προ ΓΟΚ. Ας αναρωτηθούμε λοιπόν γιατί τα έφτιαξαν και εν τέλει γιατί δεν τα «έκλεισαν»… Ας αναρωτηθούμε πως θα συνδιαλεγόταν με τον ίδιο χώρο ο σύγχρονος αρχιτέκτονας ή αν θα τον διατηρούσε ο σύγχρονος νεοέλληνας! Να γιατί όλοι σήμερα, ειδήμονες και μη, μιλάμε για μια πόλη από μπετόν…
Επιστρέφοντας όμως στην ιστορία του κτιρίου, αυτή μάλλον πονεμένη είναι. Αν και το κτίριο έχει χαρακτηρισθεί διατηρητέο, ένα τμήμα του έχει ήδη κατεδαφιστεί και απομακρυνθεί… Πρόκειται ολόκληρο το σκέλος της σχήματος «Γ» κάτοψης, όμορο στο αριστερό όριο του οικοπέδου. Ελπίζοντας ότι γι’ αυτό υπεύθυνος ήταν ο χρόνος –και μόνο- και όχι η θεωρητική κατεδάφιση που λάμβανε χρόνο στην ταινία, ούτε κάποια κατά το ένδοξο παρελθόν φαεινή ιδέα κάποιου αρμοδίου… Διατηρώντας την ελπίδα ότι κάποτε θα επανέλθει στην αρχική του μορφή…
Για το διατηρητέο κτίριο, ιδιοκτησίας σήμερα του Υπουργείου Παιδείας, έχει ανακοινωθεί η αναστήλωση του και η πρόθεση στέγασης πολιτιστικών δραστηριοτήτων… Όμως στην αυλή έχουν βρεθεί και σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Από παλαιότερο άρθρο του «Ριζοσπάστη» μεταφέρω:
Ήδη, στο υπόγειο του κτιρίου διατηρείται κάλλιστα χορηγικό μνημείο. Η νέα ανασκαφή, όμως, αποκάλυψε μεγάλο τοίχο ύψους 4 μ. και μήκους 30-50 μ., που ταυτίζεται με το δυτικό τοίχο του υπάρχοντος κτιρίου. Στο δάπεδο βρέθηκαν, επίσης, τμήμα αρχαίου αγωγού και κατάλοιπα ελληνιστικών χρόνων. Στον ακάλυπτο χώρο, στα ανατολικά του διατηρητέου κτιρίου βρέθηκε τμήμα της αρχαίας οδού Τριπόδων και διαπιστώθηκε ότι κατέληγε σε 4 σκαλοπάτια, που οδηγούσαν σε άνδηρο με χορηγικά μνημεία. Αυτά, όμως, διαταράχτηκαν στους βυζαντινούς χρόνους από αποθηκευτικά πιθάρια και δε διατηρούνται καλά. Επιπλέον, η σκάλα οδηγεί σε, κάθετο προς την αρχαία οδό Τριπόδων, δρόμο.
Όπερ και σημαίνει ότι θα αργήσει πολύ η ανακατασκευή της αυλής και σίγουρα δεν θα αποκατασταθεί στη μορφή που πρωτοκατασκευάστηκε. Δεν θα είναι ακριβώς έτσι όπως την σκέφτηκε και την υλοποίησε ο «λαϊκός» τεχνίτης του περασμένου αιώνα αφού θα πρέπει να αναδειχθούν και τα αρχαία στοιχεία. Και εδώ είναι που τίθεται το τεράστιο αισθητικό αλλά και βαθύτατα πολιτιστικό και πολιτισμικό ζήτημα: «Ποιος ο βαθμός ισορροπίας κατά την προστασία των αρχαίων ευρημάτων και των νεώτερων μνημείων; Οφείλουμε να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή και να προστατέψουμε τα αρχαία ή τα νεότερα;»
Η εικόνα που βλέπει κανείς σήμερα όμως είναι οπωσδήποτε αποκαρδιωτική. Κατ’ αρχάς κανείς δεν εργάζεται στο χώρο. Κατά δεύτερον μια πρόχειρη έρευνα στο διαδίκτυο αποκαλύπτει ότι οι τελευταίες (οικοδομικές) εργασίες που έγιναν στο κτίριο αφορούσαν επείγουσες εργασίες αντιστηρίξεων για να αποφευχθούν τα χειρότερα… Υπάρχει κι εκείνη η πόρτα του β’ ορόφου που οδηγούσε στο δώμα του τμήματος που κατεδαφίστηκε. Μια πόρτα που σήμερα υπάρχει για να θυμίζει τις ρωγμές του χρόνου. Και μια ταλαιπωρημένη μεσοτοιχία που κι αυτή περιμένει τις εργασίες των συνεργείων. Μερικές μεταλλικές πλατφόρμες έρπουν άτακτες κι ακανόνιστες, τοποθετημένες σε σημεία της αυλής για να εδράζονται τα συνεργεία των αρχαιολόγων. Και οι φυτεύσεις που ξεπροβάλλουν ανάμεσα από τις πέτρες, αρπάζουν την ευκαιρία που τους προσφέρει το ελληνικό κλίμα και εξαπλώνονται ανενόχλητες.
Κύριε Άρη Κωνσταντινίδη, δεν πρόκειται μόνο για την αρχιτεκτονική που δεν έχουμε. Τόλμη δεν έχουμε για να επιλύσουμε θεωρητικά και οικονομικά ζητήματα. Ίσως πρόκειται για ένα από τα δυσεπίλυτα προβλήματα των αρχαιολόγων και των εφοριών και εν τέλει γι’ αυτό προβλέπεται η τελική μορφή του κτιρίου να προσδοθεί μετά από πλήθος αποφάσεων και εύρεση των απαραιτήτων (και αρκετών) κονδυλίων… Πιθανώς μπορεί και να μην το προλάβουμε… Ακόμη πιο πιθανά η τελική μελλοντική μορφή δεν θα είναι εξ’ ολοκλήρου άρτια αφού ενδιαμέσως θα …έχουν λαλήσει πολλοί κοκκόροι! Το χειρότερο είναι ότι εκείνη τη μορφή θα είναι που θα αφήσουμε παρακαταθήκη στις επόμενες γενεές…
Η άτολμη δημόσια διοίκηση με τα πολλά αναρμόδια παρακλάδια δεν είναι σε θέση να απαντήσει σε θεωρητικά ζητήματα πολύ δε σε συγκρίσεις μεταξύ αρχαίων ευρημάτων και νεώτερων μνημείων… Ίσως μόνο η ιστορία μπορεί να κρίνει… Η ιστορία κρίνει τις αποφάσεις και τις ενέργειες. Κι αυτές τις χρεώνονται οι τολμηροί!
Πέρασε η ώρα. Δεν θα αργήσουμε μονάχα στο ραντεβού με την ιστορία, θα αργήσω κι εγώ στο δικό μου ραντεβού… Βάζω τη φωτογραφική μηχανή πάλι στην τσάντα.
Και παίρνω το καπελάκι μου και φεύγω…
Πηγή: http://konstantinep.blogspot.gr/2013/03/blog-post_15.html
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)